“สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า” เผยเหตุใดถึงทรงเก็บ ‘พระโกศจันทน์’ ไว้ ไม่เผาไปตามพระราชประเพณี

15 มีนาคม 2020 | ข่าวสาร
Loading...

เปิดภาพถ่ายฝีพระหัตถ์และเรื่องทรงเล่า..ขอท่านไว้ดูเล่นเนอะ ทูลขอไม่ให้เอาไป…“ของเก่าๆ ก็ยังเก็บไว้ที่พิพิธภัณฑ์จริงๆ ไม่ถูกนะ แต่ตามประเพณีก็คือว่า อันเนี้ย คือ เผาไปเวลาถวายพระเพลิงเลย แต่ว่า ขอท่านไว้ดูเล่นเนอะ ทูลขอไม่ให้เอาไป เพราะว่าอยากจะให้ลูกหลานรุ่นหลังได้เห็นฝีมือรุ่นเก่าๆ”

Loading...

สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงบรรยายภาพถ่ายฝีพระหัตถ์ที่ทรงถ่ายระหว่างการจัดสร้างพระเมรุมาศ ในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช สำหรับพระโกศจันทน์ที่ใช้ในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร มีรูปลักษณะใกล้เคียงกับพระโกศจันทน์ที่ใช้ในพระราชพิธีถวายเพลิงพระศพของสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี และสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาส ราชนครินทร์ ประกอบด้วย๒ ส่วน กล่าวคือ ส่วนบนเป็นพระโกศทรงแปดเหลี่ยมมีฝาเป็นทรงมงกุฎ ส่วนล่างเป็นพระหีบรูปทรงสี่เหลี่ยมผืนผ้าปากผาย มีความแตกต่างอยู่ที่ลวดลายที่ใช้ในการโกรกลายซ้อนไม้ประดับที่ตัวพระโกศไม้จันทน์นี้สร้างขึ้นด้วยไม้จันทน์ทั้งหมด

การจัดสร้างพระโกศจันทน์ พระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร แห่งมหาจักรีบรมราชวงศ์ ณ ท้องสนามหลวง องค์นี้ออกแบบโดยนายสมชายศุภลักษณ์อำไพพร นายช่างศิลปกรรมอาวุโสสำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร ได้จัดทำเป็นการพิเศษ โดยมีส่วนประกอบทั้งหมด ๓ ส่วนคือ พระหีบฐานรองพระโกศจันทน์ ซึ่งมีลวดลายหลักคือ ลายเครือเถาครุฑทั้งสี่ด้าน นำมาใช้เป็นครั้งแรก และลวดลายอื่นๆ รวมทั้งสิ้น ๒๖ แบบ อาทิ ลายกระจัง, ลายฐานสิงห์, ลายสังเวียนใช้จำนวนชิ้นไม้จันทน์มากกว่า ๓๐,๐๐๐ ชิ้นพระโกศจันทน์ ซึ่งมีลวดลายหลักคือ ลายกลีบจงกลประดับเทพพนม รอบองค์พระโกศจันทน์ทั้งแปดเหลี่ยม และลวดลายอื่นๆ รวม ทั้งสิ้น ๔๒ แบบอาทิ ลายหน้ากระดาน, ลายดอกไม้ไหว, ลายกระจังคว่ำ เป็นต้น

Loading...

จำนวนชิ้นไม้จันทน์มากกว่า ๑๐,๐๐๐ ชิ้น ฝาพระโกศไม้จันทน์ ประกอบด้วยลวดลายต่างๆ อาทิ ลายบัวถลา (บัวคว่ำ),ลายดอกจอก, ลายดอกไม้ทิศ เป็นต้น

โดยทั้งหมดเป็นงานลายซ้อนไม้ที่มีมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา ซึ่งมีการเพิ่มความพิเศษคือ มีการลงรักปิดทองบนชิ้นไม้บางส่วนเพื่อเพิ่มมิติ ให้มีความงดงามอย่างสมพระเกียรติยศสูงสุด เพิ่มลายเทพพนมบนพระโกศไม้จันทน์ บนพระโกศไม้จันทน์เพิ่มช่อข้าวบิณฑ์ขึ้นบนส่วนหีบพระบรมศพไว้สองข้าง อันเป็นพระโกศไม้จันทน์หนึ่งเดียวที่มีศิลปกรรมแตกต่างจากที่สร้างมาเช่นเดียวกันช่อไม้จันทน์ได้มีการประดิษฐ์ลายเฉพาะขึ้นเป็นพิเศษสำหรับในส่วนของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร และพระบรมวงศานุวงศ์ เพื่อใช้ในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ ส่งเสด็จพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ออกแบบโดยนายสมชาย ศุภลักษณ์อำไพพร และจัดสร้างโดยสถาบันสิริกิติ์ นับเป็นงานศิลปกรรมหนึ่งเดียวในโลกเพื่อเฉลิมพระเกียรติยศสูงสุดแห่งสมเด็จพระบรมนาถบพิตรของแผ่นดิน

Loading...

Loading...